Ochrona praw pasażera to fundament zaufania w lotnictwie. Jednak ostatnie propozycje zmian w unijnych regulacjach wywołały burzliwą dyskusję w branży. Czy dążenie do zaostrzenia przepisów nie przyniesie efektu odwrotnego do zamierzonego, uderzając w dostępność i ceny połączeń?
Niedawne głosowanie Komisji Transportu i Turystyki Parlamentu Europejskiego (TRAN) w sprawie rewizji przepisów EU261 (dotyczących praw pasażerów lotniczych) spotkało się z głębokim zaniepokojeniem czołowych organizacji lotniczych. Stowarzyszenia takie jak IATA, Airlines for Europe (A4E) oraz ERA (European Regions Airline Association) wspólnie zwróciły uwagę na ryzyko, jakie niosą ze sobą nowe propozycje dla konkurencyjności europejskiego nieba.
Wspólny cel: dolecieć na czas
Warto zacząć od tego, co łączy przewoźników i podróżnych. Linie lotnicze i ich pasażerowie mają ten sam cel: silną sieć połączeń, która oferuje punktualność i korzystny stosunek jakości do ceny. Nikt nie chce opóźnień. Jednak branża zwraca uwagę, że dokładanie kolejnych obciążeń finansowych i operacyjnych nie usuwa źródłowych przyczyn zakłóceń, takich jak ograniczenia infrastrukturalne czy problemy z zarządzaniem ruchem lotniczym (ATM).
Obecne przepisy EU261 już teraz są jednymi z najbardziej rygorystycznych na świecie, generując dla linii lotniczych i pasażerów koszty rzędu 8,1 miliarda euro rocznie,. Dlatego kluczowa jest nie tyle deregulacja, co “mądra regulacja”, która równoważy ochronę konsumenta z realiami operacyjnymi.
Trzy punkty zapalne nowej reformy
Organizacje branżowe wskazują na kilka krytycznych obszarów, które w obecnym kształcie propozycji mogą zaszkodzić rynkowi:
1. Brak oceny skutków ekonomicznych Europa boryka się z kryzysem konkurencyjności. Proponowanie dodatkowych obciążeń kosztowych bez uprzedniej, dokładnej analizy ich wpływu na ceny biletów i rentowność tras jest – zdaniem branży – działaniem ryzykownym. Może to doprowadzić do sytuacji, w której latanie stanie się mniej dostępne dla przeciętnego Europejczyka.
2. Realizm operacyjny a czas na reakcję Jednym z najbardziej dyskutowanych tematów jest próg czasowy dla odszkodowań. Obecnie wynosi on 3 godziny. Branża argumentuje, że jest to czas często zbyt krótki, aby zorganizować samolot zastępczy wraz z załogą. Pasażerowie konsekwentnie wskazują, że wolą dotrzeć na miejsce z opóźnieniem, niż nie polecieć wcale. Wydłużenie tego progu dałoby przewoźnikom szansę na podstawienie maszyny zastępczej i realizację rejsu, zamiast odwoływania go z obawy przed karami, co paradoksalnie byłoby korzystniejsze dla pasażerów.
3. Bagaż podręczny a fizyka Propozycje dotyczące regulacji bagażu podręcznego wydają się ignorować ograniczenia fizyczne samolotów. Brak analizy wpływu tych przepisów na pojemność schowków bagażowych może prowadzić do dodatkowych opóźnień przy boardingu oraz problemów z bezpieczeństwem operacyjnym.
Co dalej?
Stanowisko branży jest jasne: priorytetem powinno być wyjaśnienie i uproszczenie zasad, a nie dokładanie nowych, kosztownych wymogów, które nie rozwiązują problemów systemowych.
W interesie nas wszystkich – pasażerów, linii lotniczych i regulatorów – leży utrzymanie Europy połączonej i dostępnej. Wymaga to jednak dialogu i zrozumienia, że przepisy muszą być wykonalne operacyjnie, aby faktycznie służyły tym, których mają chronić.
Źródło danych: Komunikat wspólny IATA, A4E oraz ERA z 13 stycznia 2026 r.